ISO 9001 :2000 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ


ISO Nedir ?

Ürün, hizmet ve sistem için çeşitli standartlar oluşturan yayınlayan bir Uluslararası Standard Organizasyonudur.

1947 yılında kurulan. 146 Ülkenin üye olduğu, merkezi Cenova / İSVİÇRE.
ISO Özel sektörle kamu arasıda özel bir pozisyonda görev yapar. Çünkü bir taraftan devletlere ait enstitülerin üye olduğu diğer taraftan enstitülerin yapısını oluşturan özel sektör arasında köprü görevindedir.

KALİTENİN TANIMI

o Kalite, bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama kabiliyetidir.

o İhtiyaç ve beklentilerin karşılanabilme oranıdır.

o Kullanıma uygunluktur.

o Şartlara uygunluktur.

ISO 9001 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ NEDİR?

o Toplam Kalite Yönetimi, tamamen müşteriye odaklanmış bir işletme kültürünü oluşturan yönetim sistemidir.
o ISO 9001 standardı, ürünün kalite güvencesini kapsama amacıyla beraber müşteri şartlarının karşılanarak müşteri tatmininin sağlanması için tüm kuruluşun yeterliliğinin sağlanması yönünde oluşturulmuş bir standarttır.
o Toplam Kalite Yönetimi üst yönetimin liderliğinde tüm kuruluş çalışanlarının katılımıyla etkin ve sürekli uygulanabilir.
o Toplam Kalite Yönetiminin ilkelerinin tümünün hayata geçirilmesiyle verimli sonuçlar alınabilir.

Bu ilkeler şunlardır.

1. Müşteri Odaklılık
2. Liderlik
3. Çalışanların Katılımı
4. Proses Yaklaşımı
5. Yönetimde Sistem Yaklaşımı
6. Sürekli İyileştirme
8. Karşılıklı Çıkara Dayalı Tedarikçi İlişkile
7. Karar Vermede Gerçekçi Yaklaşım


ISO 9000 standardı, her 5 yılda bir ISO tarafından gözden geçirilmekte ve uygulayıcıların görüşleri ve ihtiyaçlar doğrultusunda gerekli revizyonlar yapılarak yeniden yayınlanmaktadır. 2000 rakamı, bu revizyonun 2000 yılında yapılıp, yayınlandığını gösterir versiyonu olduğunu ifade eder





ISO 9001:2000 MADDELERİNİN YAPISI

1. Kapsam
2. Bilgi Referansları
3. Terimler ve Tanımlar.
4. Kalite Yönetim Sistemi .
5. Yönetim Sorumluluğu.
6. Kaynak Yönetimi.
7. Ürün Gerçekleştirme.
8. Ölçme, Analiz ve İyileşme.

4,5,6,7,8 Maddeler zorunlu şartlardır

4 Kalite Yönetim Sistemi
Genel şartlar,kalite el kitabı, dokümanların kontrolü, kayıtların kontrolu

5 Yönetim Sorumluluğu
Yönetim taahhüdü,müşteri odaklılığı,kalite politikası,planlama,sorumluluk,yetki ve iletişim,yönetimin gözden geçirmesi

6 Kaynak Yönetimi
Kaynakların sağlanması, insan kaynakları,altyapı,çalışma ortamı

7 Ürün Gerçekleştirme
Ürün gerçekleştirmenin planlanması,müşteri ile ilgili prosesler, tasarım ve geliştirme,satınalma prosesi,üretim ve servis sunumu, izleme ve ölçme cihazlarının kontrolu

8 Ölçme, Analiz Ve İyileştirme
İzleme ve ölçme,uygun olmayan ürünün kontrolu, veri analizi,düzeltici faaliyet, önleyici faaliyet iyileştirme,


DOKÜMANTASYON

Doküman Nedir?
Bilgi ve bulunduğu ortamdır.

İşletmedeki gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin uygulanması ve geliştirilmesi esnasında kullanılan tüm belgelere doküman denir.
Dokümantasyonu Kalite Yönetim Sistemini oluşturan tüm yazılı yada çizili biçimler olarak da adlandırabiliriz.
Kalite Yönetim Sistemi dokümantasyonu, kuruluşun yapısı ve ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sitemi standardı ile uyumlu olmalı ve standardın ön gördüğü şartları karşılamalıdır.

Doküman Çeşitleri:

Kılavuz
Prosedür
Kalite el kitabı
Kayıt
Talimat
Spesifikasyon
Plan
İşaret Levhası




Dokümanların Bulunabileceği Ortamlar

ISO 9001:2000, Madde 4.2’de, dokümanların herhangi bir form ya da ortamda olabileceği belirtilmektedir.

Kağıt
Magnetik ortam
Elektronik veya optik bilgisayar diski
Fotoğraf
Örnek


KAYIT
Deney,muayene,denetim,üretim ve gözden geçirme faaliyetleri için tutulan form, rapor,çıktılara kalite kaydı denir.

Kayıtlar, kalite yönetim sisteminin, şartlarına uygunluğun ve etkin operasyonunun delilini sağlamak için oluşturulan delillerdir. Bu çerçevede kayıtlar okunabilir, kolaylıkla tanımlanabilir ve tekrar ulaşılabilir olmalıdır. Kayıtlarının tanımlanması, depolanması, korunması, tekrar ulaşılabilir olması, saklama süresi ve elden çıkarılması için gereken kontrollerin tanımlanması için yöntem belirlenmelidir.

KALİTE YÖNETİM İLKELERİ

1. Müşteri Odaklılık
Kuruluşlar, müşterilerine bağımlıdır bu yüzden müşterilerinin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarını anlamalı, müşteri şartlarına uymalı ve müşteri beklentilerinin üzerine çıkmak için çaba harcamalıdır.

Müşteri:
Bir ürünü veya hizmeti alan organizasyon veya kişi

Müşteri Memnuniyetİ:
Müşterinin, müşteri şartlarının karşılanma derecesi hakkındaki fikri

2. Liderlik :
Liderler organize ederler, yön ve amaç birliğini belirlerler. Lider firma içerisinde öyle bir ortam kurmalı ve devam ettirmelidir ki çalışanlar kuruluşun hedeflerinin başarılmasında tam olarak katılabilmelidirler.


Kalite Politikası :

İşletmedeki kalite faaliyetlerini yönlendiren, üst yönetim tarafından belirlenmiş ilkeler bütünüdür.
Kalite ile ilişkili olarak üst yönetim tarafından resmi olarak formüle edilen şirketin yönelişini ve toplam hedefleri gösteren ifadedir.
Üst yönetim tarafından ürünün gerekli tüm şartları yerine getirmesi için organizasyonun sahip olması gereken özellik ve izlemesi zorunlu yolu belirler.

Kalite politikası en üst birim tarafından hazırlanarak tüm organizasyona yazılı olarak iletir ve tüm organizasyonun bunu anlamasını sağlar.


3. Çalışanların Katılımı :
Her seviyedeki insanlar kuruluşun birer değeridir ve tam olarak katılımları ile yetenekleri kuruluşun başarısı için kullanılabilir.




4. Proses Yaklaşımı :

Proses
Girdileri çıktılara dönüştüren ve birbirleri ile ilişkili veya etkileşen faaliyetler dizisi

Faaliyetler ve ilişkili kaynaklar bir proses olarak yönetildikleri zaman başarılı sonuçlar çok daha etkin olarak gerçekleştirilebilir.

Her proses çıktısı bir üründür

ÜRÜN
Prosesin bir Sonucu

Dört Genel Ürün Kategorisi vardır
Donanım
Yazılım
Servisler
İşlenmiş Malzemeler
veya tüm bunların kombinezonu.


5. Yönetimde Sistem Yaklaşımı
Birbirleri ile ilişkili proseslerin Sistem olarak belirlenmesi, anlaşılması ve yönetilmesi kuruluşları etkinliklerini sağlar ve hedeflerin gerçekleştirilmesinde verimlilik getirir.

6. Sürekli İyileştirme
Kuruluşun bütün performansının sürekli iyileştirilmesi amacını işaret etmektedir.

İyileştirme
Kuruluşun kalite şartlarını karşılama kabiliyetinin artırılmasına odaklanmış kalite yönetiminin sisteminin ana felsefelerinden biridir.

Ürünün özellik ve karakteristiklerinin artırılması ve/veya bunları üretmek ve dağıtmak için kullanılan proseslerin etkinliğinin ve verimliliğinin artırılması demektir.

Düzeltici Faaliyet
Belirlenen bir uygunsuzluğun ana sebebini ortadan kaldırmak ve tekrarını engellemek için yapılan faaliyet.

Önleyici Faaliyet
Potansiyel bir uygunsuzluğun ( henüz ortaya çıkmamış ) sebebini ortadan kaldırmak için yapılan faaliyet.

Uygunsuzluk
Belirlenen şartların karşılanmaması. Gerekliliklere uymama.

7. Karar Vermede Gerçekçi Yaklaşım
Etkili kararlar veri ve bilginin analizine dayanır. Alınan kararların doğru ve uygun sonuçları vermesi ancak bilgi birikiminin, verilerin ve mantıklı yaklaşımın analizi sonucu oluşur.

8. Karşılıklı Çıkara Dayalı Tedarikçi İlişkileri
Bir kuruluş ve tedarikçisi birbirine bağımlıdır ve bir değer oluşturma konusunda kabiliyetleri artırmak için karşılıklı çıkarları vardır.